Jak czytać składy kosmetyków?
Lista INCI może powiedzieć o kosmetyku sporo, ale łatwo wyciągnąć z niej zbyt daleko idące wnioski. Kolejność składników ma znaczenie, lecz nie zdradza dokładnych stężeń, jakości formulacji ani tego, jak produkt będzie zachowywał się na Twojej skórze lub włosach.
Poniżej pokazujemy, jak czytać skład krok po kroku, czego rzeczywiście można się z niego dowiedzieć i gdzie kończą się możliwości samej etykiety.
INCI to lista składników, a nie gotowa ocena kosmetyku.
INCI pomaga rozpoznać, z czego zbudowano formulację, ale samo występowanie konkretnej nazwy nie mówi jeszcze, czy kosmetyk jest dobry, zły, delikatny albo skuteczny.
Zacznij od początku listy
Pierwsze pozycje zwykle tworzą największą część formulacji. W kremie może to być woda, emolienty i substancje odpowiadające za strukturę, a w szamponie — woda oraz składniki myjące.
Nie szukaj jednego „magicznego” składnika
Obecność niacynamidu, ceramidów, kwasu hialuronowego czy konkretnego oleju nie przesądza o jakości produktu. Liczy się cała formulacja oraz sposób zastosowania.
Patrz na funkcję składnika
Ten sam kosmetyk może zawierać humektanty, emolienty, surfaktanty, emulgatory, konserwanty, substancje zapachowe i składniki odpowiadające za konsystencję.
Im wyżej w INCI, tym zazwyczaj więcej składnika — ale jest ważny wyjątek.
W Unii Europejskiej składniki wykazu podaje się w kolejności malejącej według ich masy w momencie dodawania do produktu kosmetycznego. Dzięki temu pierwsza część listy rzeczywiście daje pewne wyobrażenie o konstrukcji formulacji.
Nie należy jednak próbować wyliczać dokładnych stężeń wyłącznie na podstawie miejsca na liście. Etykieta zwykle takich wartości po prostu nie ujawnia.
Ważna granica
Składniki występujące w stężeniu niższym niż 1% mogą być wymienione w dowolnej kolejności po składnikach obecnych powyżej tego poziomu.
Składnik znajdujący się na samym końcu nie musi być obecny w mniejszej ilości niż ten stojący bezpośrednio przed nim, jeśli oba znajdują się poniżej 1%.
Nie musisz znać każdego składnika na pamięć.
Dużo łatwiej podzielić listę na funkcjonalne grupy i dopiero później sprawdzać konkretne nazwy.
Aqua
Woda jest bardzo częstą bazą kosmetyków takich jak kremy, sera, balsamy czy szampony.
Glycerin
Gliceryna jest humektantem — pomaga wiązać wodę i jest powszechnie stosowana w produktach pielęgnacyjnych.
Caprylic/Capric Triglyceride
Emolient wpływający m.in. na odczucie produktu, poślizg i charakter warstwy pozostającej na skórze.
Cetearyl Alcohol
Alkohol tłuszczowy. Sama obecność słowa „Alcohol” w nazwie nie oznacza automatycznie działania charakterystycznego dla etanolu.
Niacinamide i Panthenol
Składniki często wykorzystywane w produktach pielęgnacyjnych. Samo miejsce w INCI nie pozwala jednak ustalić ich dokładnego stężenia.
Phenoxyethanol i Parfum
Pierwszy pełni funkcję konserwującą, a określenie Parfum odnosi się do kompozycji zapachowej.
To przykładowa, uproszczona lista stworzona wyłącznie w celu pokazania sposobu czytania INCI — nie jest składem konkretnego produktu.
Łatwiej czytać INCI, gdy wiesz, czego właściwie szukasz.
Zamiast oceniać kolejne trudne nazwy jako „dobre” albo „złe”, spróbuj najpierw ustalić, jaką funkcję pełnią w formulacji.
Składniki pomagające wiązać wodę. Przykłady: glycerin, urea, sodium hyaluronate.
Wpływają m.in. na natłuszczenie, wygładzenie i odczucie produktu na powierzchni skóry.
Składniki powierzchniowo czynne wykorzystywane m.in. w produktach myjących i oczyszczających.
Pomagają tworzyć i stabilizować formulacje, w których łączone są fazy wodna i olejowa.
Pomagają zabezpieczać produkt przed rozwojem niepożądanych mikroorganizmów podczas jego użytkowania.
Odpowiadają za zapach produktu lub są składnikami stosowanej kompozycji zapachowej.
Mogą pełnić rolę związaną z ochroną formulacji lub być składnikami aktywnymi produktu.
Odpowiadają za lepkość, strukturę, rozprowadzanie i stabilność kosmetyku.
Funkcje poszczególnych substancji można sprawdzać m.in. w europejskiej bazie CosIng .
Pięć skrótów myślowych, które utrudniają ocenę składu.
INCI jest przydatnym narzędziem, ale łatwo zamienić analizę w wyszukiwanie pojedynczych „dobrych” i „złych” nazw. To zwykle zbyt duże uproszczenie.
„Alcohol” zawsze oznacza wysuszający alkohol
Nie. Nazwy takie jak Cetearyl Alcohol czy Cetyl Alcohol dotyczą alkoholi tłuszczowych o innych właściwościach niż np. Alcohol Denat.
Naturalny składnik automatycznie jest lepszy
Pochodzenie składnika samo w sobie nie mówi, czy będzie on odpowiedni dla konkretnego produktu, zastosowania lub użytkownika.
Długi skład oznacza gorszy kosmetyk
Liczba pozycji w INCI nie jest miernikiem jakości. Bardziej złożona formulacja może po prostu wymagać większej liczby składników pełniących różne funkcje.
Składnik wysoko na liście musi być „aktywny”
Pierwsze składniki często są przede wszystkim bazą produktu. Ich duża ilość nie oznacza automatycznie, że to one odpowiadają za deklarowane działanie.
Można odtworzyć dokładną recepturę z INCI
Zwykła lista składników nie ujawnia pełnych stężeń, technologii produkcji ani wszystkich parametrów formulacji.
Kilka oznaczeń wygląda inaczej niż zwykła lista nazw.
Szczególne zasady dotyczą m.in. składników w formie nanomateriałów oraz barwników stosowanych w produktach kolorowych.
Nanomateriały
Jeżeli składnik występuje w produkcie w formie nanomateriału, jego nazwa w wykazie składników powinna być uzupełniona określeniem „nano” podanym w nawiasie.
Barwniki
W kosmetykach kolorowych możesz spotkać oznaczenia oparte na nomenklaturze Colour Index, np. numery poprzedzone skrótem CI.
Różne warianty kolorystyczne
Przy kosmetykach dekoracyjnych dostępnych w kilku odcieniach lista może uwzględniać barwniki stosowane w całej gamie, z odpowiednim oznaczeniem typu „may contain” lub ±.
Są rzeczy, których lista składników po prostu Ci nie powie.
Nie pokazuje pełnych stężeń wszystkich składników.
Nie mówi, czy konsystencja będzie dla Ciebie przyjemna.
Nie mówi, jak wygodne jest opakowanie i dozowanie.
Nie określa realnej wydajności produktu.
Nie daje gwarancji, że produkt będzie odpowiadał konkretnej osobie.
Nie zastępuje oceny bezpieczeństwa całej formulacji.
Nie znasz składnika? Sprawdź go w CosIng.
CosIng to prowadzona przez Komisję Europejską baza informacji o substancjach i składnikach kosmetycznych. Można w niej wyszukiwać m.in. nazwy składników i sprawdzać przypisywane im funkcje.
Trzeba jednak pamiętać o ważnym zastrzeżeniu: sama obecność nazwy w bazie CosIng nie oznacza, że składnik jest automatycznie dopuszczony do każdego zastosowania. Baza ma charakter informacyjny, a status prawny wynika z odpowiednich przepisów i ich załączników.
Otwórz CosIng ↗- Skopiuj nazwę dokładnie tak, jak widzisz ją w INCI.
- Wyszukaj ją w bazie CosIng.
- Sprawdź przede wszystkim nazwę i przypisane funkcje.
- Przy bardziej złożonych kwestiach sprawdź również regulacje i opinie SCCS.